W świecie, w którym o bezpieczeństwie państw coraz częściej decydują nie tylko czołgi i rakiety, lecz także kable przesyłowe, terminale LNG i łańcuchy dostaw, dwaj studenci Uniwersytetu Łódzkiego postanowili połączyć teorię z praktyką. Ernest Caban i Wiktor Zachtej, politolodzy z Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych, stworzyli projekt „Geopolityka nowych wyzwań: energia i bezpieczeństwo”, który łączy badania nad transformacją energetyczną z analizą przemysłu obronnego i logistyki. Dzięki zdobytemu grantowi rozwijają inicjatywę, która ma ambicję wyjść daleko poza mury uczelni – w kierunku współpracy z partnerami międzynarodowymi, sektorem publicznym i biznesem.

Założenia projektu

Punktem wyjścia dla projektu jest doświadczenie wojny w Ukrainie i wynikająca z niej refleksja nad kruchością współczesnych systemów energetycznych. Konflikt pokazał, że uderzenie w infrastrukturę energetyczną może sparaliżować funkcjonowanie państwa równie skutecznie jak tradycyjne działania militarne. Ernest i Wiktor analizują szczególnie konsekwencje silnie scentralizowanych sieci – tam, gdzie jeden uszkodzony węzeł może doprowadzić do efektu domina w całym kraju.

W odpowiedzi proponują koncepcję „federalizacji energetycznej”: budowy sieci rozproszonych, lokalnych źródeł energii, opartych zwłaszcza na biogazie i biopaliwach. W ich ujęciu to właśnie spółdzielcze biogazownie, instalacje oparte na biomasie i lokalne wspólnoty energetyczne mogą stać się fundamentem rzeczywistej odporności energetycznej – opartej na wielu mniejszych, połączonych ze sobą punktach wytwarzania, a nie na kilku wielkich, podatnych na atak instalacjach.

Równoległym filarem inicjatywy jest analiza rozwoju przemysłu obronnego i jego łańcuchów dostaw. Przyspieszona modernizacja sił zbrojnych w Polsce i UE, nowe programy zakupowe oraz wzrost znaczenia dual‑use technologies tworzą obszar, w którym polityka, ekonomia i logistyka stykają się na co dzień. Studenci badają, jak projektowane są łańcuchy dostaw w sektorze obronnym, jakie ryzyka w nich występują oraz jak decyzje polityczne przekładają się na konkretne procesy zaopatrzenia, magazynowania i produkcji.

Koncepcja zakłada połączenie perspektywy politologicznej z wiedzą z zakresu zarządzania łańcuchami dostaw i finansowania inwestycji. Studenci rozwijają swoje kompetencje poprzez udział w certyfikowanych kursach dotyczących OZE, biomasy i energetyki, a następnie wykorzystują tę wiedzę w przygotowywaniu analiz, materiałów szkoleniowych i propozycji rozwiązań dla praktyki.

Energia odnawialna i biogaz

W obszarze energetyki odnawialnej projekt koncentruje się na biopaliwach, biogazie oraz systemach opartych na biomasie. Studenci uczestniczą w kursach poświęconych m.in. projektowaniu i finansowaniu inwestycji OZE, analizie cyklu życia (LCA), ocenie opłacalności instalacji energetycznych oraz mechanizmom wsparcia polityk klimatycznych.

Kurs „Renewable Energy Management & Finance” dostarczy im narzędzi do pracy z projektami Energii Odnawialnej. Od wprowadzania koncepcji zrównoważonego projektowania, przez stosowanie mechanizmów finansowania (FiT, RHI, ROC, CfD, PPA, ESCO, EPC), aż po zarządzanie ryzykiem i zaawansowane kalkulacje techniczno‑ekonomiczne (energia, emisje, NPV, IRR). Uzupełnia to wiedza o międzynarodowych programach wsparcia oraz studia przypadków z różnych rynków.

Równolegle szkolenie „Biomass” rozwinie ich kompetencje w zakresie projektowania, wdrażania i oceny systemów opartych na biomasie: od fermentacji beztlenowej i produkcji biometanu, przez zgazowanie i pirolizę, po systemy dual‑fuel. Moduły poświęcone doborowi zasobów, magazynowaniu, efektywności energetycznej, analizie środowiskowej oraz mechanizmom finansowym (np. RHI, MCS) pozwalają im patrzeć na biomasę nie tylko jako na technologię, ale jako na kompletny model biznesowy.

Rezultatem tej części jest przygotowanie podręcznika dla samorządów, spółdzielni energetycznych i przedsiębiorców. Publikacja ma w przystępny sposób łączyć wiedzę techniczną i ekonomiczną z rekomendacjami regulacyjnymi, pokazując, jak w praktyce tworzyć i prowadzić kooperatywne instalacje biogazowe i biopaliwowe.

Przemysł obronny i łańcuchy dostaw

Druga oś projektu dotyczy przemysłu obronnego oraz łańcuchów dostaw dla tego sektora. Studenci analizują genezę i strukturę europejskich ośrodków przemysłu zbrojeniowego, powiązania logistyczne między producentami, dostawcami komponentów a końcowymi odbiorcami oraz wpływ uwarunkowań geopolitycznych na stabilność dostaw.

Kluczowym elementem rozwijania tych kompetencji jest udział w 13. Globalnym Szczycie Łańcuchów Dostaw i Logistyki w Holandii. Wydarzenie to koncentruje się na zarządzaniu zaopatrzeniem w sektorze obronnym: wyzwaniach łańcucha dostaw, standardach branżowych, planowaniu popytu, optymalizacji zapasów i współpracy z dostawcami. Uczestnicy analizują kwestie ciągłości dostaw, kosztów, zgodności z regulacjami oraz wykorzystania innowacyjnych rozwiązań logistycznych i narzędzi analitycznych. Szczyt obejmuje także moduły dotyczące globalnych wyzwań bezpieczeństwa, ram instytucjonalnych Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony, mechanizmów współpracy państw członkowskich (PESCO, CARD) oraz strategii reagowania kryzysowego. Ważną częścią są warsztaty z udziałem urzędników unijnych, wojskowych, dyplomatów i ekspertów, w których łączone są perspektywy prawa międzynarodowego, planowania strategicznego i nowych technologii.

Dla projektu oznacza to możliwość przeniesienia wniosków z dyskusji na poziomie UE do analiz dotyczących polskiego przemysłu obronnego i jego miejsca w europejskich łańcuchach dostaw – od poziomu „wielkiej polityki” po konkretne procesy zaopatrzenia.

Wymiar konferencyjny i upowszechnianie wyników

Projekt ma silny komponent konferencyjny i upowszechniający. Ernest i Wiktor wzięli udział w Students Energy Summit 2026 w Brazylii, prezentując koncepcję spółdzielni biogazowych jako narzędzia budowania lokalnego bezpieczeństwa energetycznego. Dzięki temu mogli zestawić polskie doświadczenia i plany z rozwiązaniami stosowanymi w różnych regionach świata oraz nawiązać kontakty z młodymi liderami sektora energetycznego.

Kolejnym krokiem jest udział w IV Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Energetyka a prawo, ekonomia i nauki o bezpieczeństwie”. Ich wystąpienie koncentruje się na zarządzaniu projektami OZE, modelach finansowania, analizie cyklu życia instalacji biopaliwowych oraz roli regulacji (RED II/RED III, systemy certyfikacji, mechanizmy wsparcia) w kształtowaniu rynku.

W ten sposób projekt łączy pracę koncepcyjną z intensywną obecnością w przestrzeni naukowej – zarówno poprzez wystąpienia, jak i budowanie sieci kontaktów z ekspertami, administracją publiczną i przedstawicielami biznesu.

Profil studentów i potencjał współpracy

Ernest Caban i Wiktor Zachtej łączą przygotowanie politologiczne z kompetencjami w obszarze energetyki odnawialnej, finansowania inwestycji i logistyki obronnej. Ich projekt obejmuje:

• badania nad bezpieczeństwem energetycznym i transformacją w kierunku OZE,
• analizy przemysłu obronnego i łańcuchów dostaw,
• opracowanie podręcznika dla lokalnych interesariuszy,
• udział w certyfikowanych kursach branżowych,
• prezentacje na konferencjach międzynarodowych i budowanie sieci współpracy.

Dzięki tak zarysowanemu profilowi projekt „Geopolityka nowych wyzwań: energia i bezpieczeństwo” jest atrakcyjną platformą współpracy dla zagranicznych partnerów – uczelni, instytutów badawczych, organizacji pozarządowych oraz podmiotów z sektorów energetycznego i obronnego. Otwiera on przestrzeń dla wspólnych badań, wymiany doświadczeń, organizacji warsztatów i szkoleń oraz współtworzenia praktycznych rekomendacji dla decydentów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo energetyczne i obronne.

World Biofuels, Ethanol & Feedstocks Conference

Dwoje naszych studentów – Ernest Caban i Wiktor Zachtej – uczestniczyło właśnie w prestiżowej konferencji World Biofuels, Ethanol & Feedstocks Conference w Barcelonie, organizowanej przez S&P Global. Wyjazd odbył się w ramach projektu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Wsparcie studentów w zakresie podnoszenia ich kompetencji i umiejętności – nabór II”, realizowanego pod nazwą „Geopolityka nowych wyzwań: Energia i bezpieczeństwo”.

Podczas konferencji nasi studenci mogli pogłębić wiedzę na temat globalnej polityki biopaliw, nowoczesnych metod rafinacji odpadów oraz innowacyjnych rozwiązań w energetyce. 

World Biofuels, Ethanol & Feedstocks to jedno z najbardziej prestiżowych i wpływowych wydarzeń w globalnym kalendarzu branży biopaliwowej. Organizowane przez renomowane instytucje Platts oraz F.O. Licht, wydarzenie stanowi unikalne forum wymiany wiedzy, kontaktów i strategicznych wizji przyszłości energetyki odnawialnej. Kurs pozwala na systematyczne prześledzenie kluczowych aspektów branży:

 technologie produkcji biopaliw I i II generacji (w tym SAF),

• charakterystyka różnych rodzajów surowców (rolniczych, odpadowych, syntetycznych),
• analizy cyklu życia (LCA), emisji i efektywności energetycznej,
• łańcuch wartości i modele logistyczno-produkcyjne. Podczas kursu uczestnicy zgłębiają aktualne przepisy i standardy branżowe:
• dyrektywy RED II / RED III i ich wdrożenie w różnych krajach,
• systemy certyfikacji zrównoważonego pochodzenia (ISCC, RSB, itp.),
• mechanizmy wsparcia publicznego i narzędzia raportowania emisji GHG.

To kluczowa wiedza dla tych, którzy chcą działać zgodnie z prawem, ubiegać się o finansowanie lub eksportować swoje produkty. Uczestnictwo w kursie to możliwość przeanalizowania realnych wdrożeń, w tym:

• modeli integracji biopaliw z przemysłem rolnym lub energetycznym,
• przykładów współpracy z przemysłem lotniczym i morskim,
• kalkulacji opłacalności inwestycji w różne typy instalacji produkcyjnych. Dzięki kursowi:
• uczestnik zdobywa kompetencje potrzebne do prowadzenia analiz, planowania inwestycji i przygotowywania projektów,
• rozwija umiejętności w zakresie raportowania ESG i zarządzania ryzykiem klimatycznym,
• buduje profil eksperta gotowego do działania w środowisku transformacji energetycznej.

Training on biogas plant construction and maintenance - Kenya Nairobi. 

Szkolenie dotyczące budowy i konserwacji biogazowni zapewnia dogłębną analizę technologii biogazu jako zrównoważonego rozwiązania energetycznego. 

Podczas sesji praktycznych poznaliśmy techniczne aspekty budowy i konserwacji biogazowni, od oceny lokalizacji i projektowania po codzienną obsługę i rozwiązywanie problemów. 

Kurs dostarczył specjalistycznej wiedzy z zakresu projektowania, budowy i konserwacji instalacji biogazowych, co stanowi istotne wsparcie w rozwoju zdecentralizowanych systemów energetycznych szczególnie na obszarach wiejskich.

Szkolenie nauczyło, jak przekształcać odpady organiczne (rolnicze, komunalne, zwierzęce) w czystą energię i nawóz, wspierając lokalne strategie dekarbonizacji i ograniczania odpadów. 

Szkolenie zgromadziło uczestników z różnych krajów afrykańskich i innych regionów, co stworzyło możliwość nawiązania międzynarodowych kontaktów i wymiany doświadczeń w zakresie energetyki odnawialnej i biotechnologii.